De Academie looft prijzen uit

Van bij haar oprichting stimuleert de Academie het wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen en het literair-culturele leven in de Nederlanden door prijzen toe te kennen.

Vanaf 2016 reikt de KANTL elk jaar twee prijzen uit: een literaire en een wetenschappelijke prijs. De literaire prijzen worden afwisselend uitgereikt voor proza, podiumteksten, essay en poëzie. De wetenschappelijke prijzen bekronen - in een vierjaarlijkse cyclus - publicaties over de culturele Vlaamse beweging, taalkunde, de studie van de de oudere taal, literatuur en cultuur in de Nederlanden, en literatuurstudie.

Van bij haar oprichting stimuleert de Academie het wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen en het literair-culturele leven in de Nederlanden door prijzen toe te kennen.

Aanvankelijk werden vooral op het gebied van de Nederlandse woordenschat initiatieven genomen. Bekend zijn de vele prijsvragen rond taalzuivering.
Met de verspreiding van het Nederlands als taal van wetenschap en cultuur in België verdween die focus naar de achtergrond. De prijsvragen richtten zich op allerlei deeldomeinen, met een afwisseling van taalkundige en letterkundige onderzoeksthema's.

Naast deze wetenschappelijke prijzen van de Academie reikte de KANTL ook talrijke prijzen uit die gefinancierd werden door schenkingen en legaten. Met deze 'fondsprijzen' werd zowel literair als wetenschappelijk werk bekroond, afhankelijk van de wens van de schenker.

In 2003 werd een eerste vereenvoudiging ingevoerd in dit complexe systeem van vele fondsprijzen, die bovendien sterk in waarde verminderd waren. Voortaan reikte de Academie elk jaar een Vijfjaarlijkse Prijs uit, afwisselend voor de Studie van de oudere taal, literatuur en cultuur in de Nederlanden, Essay, Podiumteksten, Proza, en Poëzie. Die prijzen worden gefinancierd uit de opbrengst van samengevoegde fondsen uit vroegere schenkingen en legaten.

Daarnaast bleven nog twee afzonderlijke fondsprijzen bestaan, de Leon Elautprijs voor een wetenschappelijk werk over de Vlaamse ontvoogding en de Jozef Vercoullieprijs voor een proefschrift afwisselend over Nederlandse taal en Nederlandse literatuur.

Met de reorganisatie van de prijzen in 2016 werden alle fondsprijzen en ook de wetenschappelijke prijzen van de Academie in één systeem samengebracht, waarbij elk jaar één literaire en één wetenschappelijke prijs worden uitgereikt.